Skip to content
Browse articles

હેમચંદ્રાચાર્ય અને અણહિલવાડ પાટણ

Vol. 15December - 1989pp. 35–45Gujarati

Summary

તમે આપેલ PDFમાં મુખ્યત્વે હેમાચന്ദ്രાચાર્યના જીવન અને તેમના વિજ્ઞાન પર કેન્દ્રિત વિષયોનો સમાવેશ છે. હેમાચન્દ્રાચાર્ય તેમની શૈક્ષણિક કામગીરી, ગ્રંથરચનાઓ અને એન્ક્લોપીડિક જ્ઞાન માટે જાણીતા હતા. તેઓ વિવિધ વિષયોમાં કામ કર્યું, જેમાં વ્યાકરણ, કાવ્યશાસ્ત્ર અને metrics (છંદશાસ્ત્ર)નું વિશિષ્ટ સ્થાન છે. તેમના કાવ્યશાસ્ત્ર અને metrics શાસ્ત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ ગ્રંથો જેમાં કાવ્યનુસાર અને છંદનુસાર નામના ગ્રંથો છે, સાથે તેમની પોતાની ટિપ્પણીઓ સામેલ છે, તે પણ અહીં દર્શાવાયું છે. આ ગ્રંથો શાસ્ત્રીય શૈક્ષણિક દ્રષ્ટિએ બહુ ઉપયોગી અને પ્રાસંગિક માનવામાં આવે છે. હેમાચન્દ્રાચાર્ય એક એન્ક્લોપીડિક વિદ્વાન હતા જેમણે વિશાળ પઢતર અને વાચન કરી_throw સ્થાનિક અને વૈશ્વિક પંડિતો માટે મહત્વપૂર્ણ સંદર્ભ પૂરું પાડ્યો. તેમનું કાર્ય ભારતીય મધ્યયુગમાં વ્યાકરણ અને શાસ્ત્રીય સાહિત્ય ક્ષેત્રે વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે. આ માહિતી લોકો અને સંશોધક બંને માટે શાસ્ત્રીય અને અખંડિત રીતે પૂરતી માહિતી પૂરી પાડે છે, જેનો મુલ્ય શૈક્ષણિક અને ઐતિહાસિક ક્ષેત્રે ખૂબ આકાર્યો છે.

Summary reviewed by a volunteer editor.

Conclusion

આ PDF મુજબ, હેમાચન્દ્રાચાર્ય એક વિશાળ શૈક્ષણિક વેદ્‍તા હતા જેમણે કોઈ એક વિશિષ્ટ મૂળત્વ માટે ન સ mutta જીવનભર વાંચન અને ગહન અભ્યાસ દ્વારા શાસ્ત્રીય જ્ઞાનનો વિશાળ ખજાનો રચ્યો. તેમના કાર્યમાં વ્યાકરણ, કાવ્યશાસ્ત્ર, અનેMetrics (છંદશાસ્ત્ર) જેવા શાસ્ત્રીય વિષયોનું encyclopedic જ્ઞાન સાથે આલોકન થાય છે. તેમનું કાર્ય કોઈ મોટું માંડવેલું નવતર নয়, પણ વૈચારિક અને પ્રાયોગિક રીતે ખૂબ પ્રાગટ્યવાળી માહિતી પૂરી પાડે છે, જે શિક્ષકો અને સંશોધકો માટે અનિવાર્ય અને ઉપયોગી માનવામાં આવે છે. આ રીતે, હેમાચન્દ્રાચાર્યનું યોગદાન મુખ્યત્વે શૈક્ષણિક મારી-મસાલા તથા ટિપ્પણીઓ દ્વારા સંસ્કૃત સાહિત્ય અને શાસ્ત્રના વ્યાપક વિસ્તરણમાં નોંધપાત્ર રહ્યું છે, જેના દ્વારા ભારતીય શાસ્ત્રીય પરંપરાની પ્રગટતા અને સંરક્ષણમાં મહત્વનો ફાળો પડ્યો છે હેમાચન્દ્રાચાર્ય.

Key passages

Chosen by AI from the article's text. Each one is checked word for word against the text before it is shown.

  • “હેમચ'દ્રાચાય' તુ. ગ'ભીર સાન, ઉચ્ચ સાધુતા, સ્વ-પરશાસ્ત્રોમાં પાર'ગતતા, વ્યવહારકુશળતા અતે રાજનૈતિક દલતા દૃષ્ટિગોચર થાય છે.”
  • “હેમચ'દ્રાચાર્ય તો હેતુ તો વિદ્યાસેવીએને સુગમ અતે 3 અને એ રીતે लिन्द ભિન્ત વિષયોનું” સર્વા'ગીણ ગને સારભૂત આકલન કરવાનો હતો.”

Works cited in this article

  1. હેમચ'દ્રાચાર્ય નુ. શિષ્યમહળ લે. બેગીલાલ જ. સાંડેસરા, શ્રી હૈ સારસ્વત સ અહેવાલ અને નિબંધસંગ્રહ, પૃ. ૧૨૨
  2. હેમચ'દ્રાચાય, લે. પ. બેચરદાસ દોશી, પૃ. ૧૧૦
  3. શ્રી હેમચ'દ્રાચાય!, લે. ધૂમકેતુ, તૃતીય આજૃત્તિ, પૃ. ૧૬૭
  4. શ્રીમદ્ હેમચદ્રાચાય, લે. શ્રી મોહનલાલ દલીચ'દ દેસાઈ, શ્રી હેમ સારસ્વત સત્ર: અહેવાલ અને નિબંધસંગ્રહ, પૂ. ૬૪-૭
  5. શ્રી હેમચ'દ્રાચાય, લે. ધૂમકેતુ, તૃતીય આવૃત્તિ, પૃ. ૧૫૨

Discussed in this article

People

  • ગુજરાત
  • કુમારપાળ
  • ધૂમકેતુ
  • સિદ્ધરાજ
  • પ. બેચરદાસ દોશી
  • મુનિ પુણ્યવિજયજી

Texts & works

  • સિહ્હેમ શબ્દાનુશાસને
  • દશાસત્રના ટીકાકાર હલાયુધ

Dynasties, sects & groups

  • ગુજરાત
  • કળિકાળસવં

AI guide

Discuss this record

Ask about the article, its topics, issue context, selected passages, or reading strategy.

Start with the record

I can unpack the summary, turn it into study questions, explain a selected passage, or compare it with the other articles in this issue.

Original PDF

Inline viewer

Checking source PDF

The viewer will load here if the archive file is reachable.