કવિ શ્રી સોમપ્રભાચાર્ય કૃત 'श्रृङ्गारवैराग्यतरङ्गिणी' માં ચમત્કૃતિ
Summary
આ લેખ ઝૈન કવિ સોમપ્રભાચાર્ય દ્વારા રચિત કાવ્ય 'श्रणावैरंगयतस्त्रीणी' (શ્રણા વૈરંગયતસ્ત્રીણી) માં વર્ણવાયેલ યમદૂતીની ભૂમિકા અને દાર્શનિક સંદેશનું વિશ્લેષણ કરે છે. યમદૂતી, એટલે કે યમરાજના દૂતની છબી અમુક નૈતિક સૂત્રો સમજાવવા માટે સ્વરૂપકથામાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. કાવ્યમાં પ્રહસનાત્મક શૈલીમાં પાત્રોનું વર્ણન છે જ્યાં યમદૂતી વ્યક્તિને તેના કર્મોનાં ફળ અંગે ચેતવણી આપે છે. લેખક છંદ, અલંકાર અને સંવાદોની રચના ઉપર ધ્યાન આપે છે અને દર્શાવે છે કે કવિ જીવનના અસથિર સ્વભાવ અને કર્તવ્યની અવશ્યકતા અંગે સંદેશ આપતો છે. લેખમાં કાવ્યનો ઐતિહાસિક સંદર્ભ અને તેની ઝૈન નૈતિકતા વિશે ચર્ચા છે, તથા અન્ય સમાન કાવ્યો સાથે તુલનાત્મક દૃષ્ટિ મૂકી છે.
Summary reviewed by a volunteer editor.
Conclusion
Somaprabhacharya ના કાવ્યોમાં યમદૂતીનું ચિત્રણ લોકોમાં નૈતિક જાગૃતિ ઊપજાવવાનો ઉદ્દેશ રાખે છે. આ અભ્યાસ જણવતો છે કે કેવી રીતે કવિઓ ધાર્મિક ઉપદેશને લોકભાષ્ટામાં રજૂ કરે છે જેથી સંદેશ અસરકારક રીતે જનમન સુધી પહોંચે. આ પ્રસ્તાવના આધારે નૈતિક શૈક્ષણિક સાહિત્ય પર વધુ સંશોધન શક્ય છે.