Skip to content
Browse articles

ग्रंथ समालोचना

By Balaji Ganorkar

Vol. 342011pp. 127–130Gujarati, Hindi
Jain Scholarly Works

Summary

આ વિભાગમાં પાંચ અલગ‑અલગ ગ્રંથોની સમીક્ષા પ્રસ્તુત છે, જેમાં ઇતિહાસ, મૂર્તિશાસ્ત્ર, ભાષા અને આધ્યાત્મિકતા સંબંધિત પુસ્તકો સામેલ છે. પ્રથમ સમીક્ષા એક વિશ્લેષણાત્મક ઇતિહાસ ગ્રંથ પર છે જે ગુજરાતના મધ્યયુગીન શહેરોના વિકાસને વિસ્તૃત માહિતી અને સરવાળાથી રજૂ કરે છે; સંલેખક સમીક્ષા કરે છે કે પૃથ્વી, સમાજ અને અર્થતંત્ર વચ્ચેની પરસ્પર ક્રિયાઓને કેવી રીતે સમજાવે છે. બીજી સમીક્ષા વિખ્યાત અન્વેષક દ્વારા લખાયેલી મૂર્તિશાસ્ત્ર પરિચયકૃતિ પર છે; સમીક્ષક તેની ભાષાની સરળતા અને ચિત્રોની ગુણવત્તા બાબતે પ્રશંસા કરે છે પરંતુ સૂચવે છે કે વધુ તાજેતરનાં સંશોધનોને સમાવિષ્ટ કરવાનો અભાવ છે. ત્રીજી સમીક્ષા એક ભાષાશાસ્ત્ર પોથી પર છે જેમાં પ્રાચીન ગુજરાતી શબ્દાવલીના વ્યાકરણિક અભ્યાસને રજૂ કરવામાં આવ્યો છે; reviewer指出 છે કે ગ્રંથ ઉદાહરણોથી ભરપુર છે પરંતુ પ્રગટિત કાર્યક્રમ માટેના દિશાનિર્દેશ નદ્રુપ છે. ચોથી સમીક્ષા આધ્યાત્મિક આત્મકથાની છે, જેમાં લેખક પોતાની ધાર્મિક યાત્રા, ધ્યાન અને સમાજસેવાની अनुभવોને આપે છે; સમીક્ષક માનતા છે કે પુસ્તક એવી સરળતાથી લખાયું છે કે વિધાર્થીઓને પણ સમજાય અને તે આધ્યાત્મિક પ્રેરણા પ્રદાન કરે છે. છેલ્લી સમીક્ષા સંસ્કૃત કાવ્યોના સંકલન પર છે; સંલેખક રોકાણકારોની પસંદગી, અનુવાદની સ્મૂઢતા અને તમામ કાવ્યને પુરાવાગ્રંથ સાથે જોડવાની જરૂરિયાત અંગે ટિપ્પણી કરે છે. કુલ મળીને, આ ‘પંચ સમાળોચના’ વિભાગ વાંચકોને વિવિધ વિષયોના પુસ્તકો અંગે નિષ્પક્ષ દૃષ્ટિકોણ પ્રદાન કરે છે અને ભવિષ્યના સંશોધકો માટે માર્ગદર્શનરૂપ છે.

Summary reviewed by a volunteer editor.

Conclusion

પંચ સમાલોચના જૂથ બતાવે છે કે કૃત્તિની સમીક્ષા શું રીતે કરવી—સકારાત્મક અને નવોદિત દૃષ્ટિથી. સંક્ષિપ્ત પણ સુચિત અભિગમ સાથે, સમીક્ષાઓ વાંચકોને પ્રેરણા આપે છે કે તેઓ ગ્રંથોની પસંદગીમાં વિચારપૂર્વક આગળ વધે અને પ્રશંસા સાથે સાથે સ્વસ્થસમાલોચના પણ વિકસાવે.

Key passages

Chosen by AI from the article's text. Each one is checked word for word against the text before it is shown.

  • “विजयचंदचरियं द जैन धर्म के २४ तीर्थंकर, १२ चक्रवर्ती, ९ अर्धचक्रवर्ती (नासयण), ९ (प्रतिअर्धचक्रवर्ती) (प्रतिनारायण) ९ बलदेव इस प्रकार कुल ६३ शलाकापुरुष प्रत्येक उत्सपिणी अवसर्पिणी काल के तीसरे चौथे और में उत्पन्न હોતે हैं ।”

    In the Vijnachandachariyam, the 24 Tirthankaras, 12 Chakravartis, 9 Ardhachakravartis (Nasayana), 9 (Pratyardhachakravartis) (Pratinarayana), 9 Baladevas, thus making a total of 63 Shalaka Purushas, are born in the third and fourth of each Utsarpini and Avasarpini period.

  • “प्रस्तुत ग्रंथ में पंद्रहर्वें कामदेव विजयचंद्र केवली के चरित्र को आलेखित किया गया है | इसे हरिचंद्र कथा भी कहा जाता है | क्योंकि इस कथानक में विजयचंद्र केवली अपने पुत्र हरिचंद्र के लिए अष्टविध पूजा - यथा - जल, चंदन, अक्षक, पुष्प, धूप, दीप, नेबेद्य एवं फल के माहात्म्य आदि को आठ कथाओं के माध्यमसे वणित किया गया है ।”

    In the present work, the character of the fifteenth Kamadeva Vijaychandra Kevali has been documented. It is also called the Harichandra Katha, because in this narrative Vijaychandra Kevali describes the greatness of the Ashtavidh Puja—namely water, sandalwood, akshaka, flowers, incense, lamps, naivedya, and fruits—to his son Harichandra through eight stories.

  • “गुजरात की प्रजा में अहिंसा का बीजारोपण किया तथा इसका मूल बहुत ही गहराई तक पहुंचा। इसी कारण आज भी गुजरात की धरती अहिसा के लिए समग्र विश्व में विख्यात है ।”

    He sowed the seed of non-violence among the people of Gujarat, and its roots went very deep. For this reason, even today the land of Gujarat is famous throughout the world for non-violence.

Works cited in this article

  1. कुमारपालदेव चरित
  2. कुमारपाल प्रबोध प्रबंध
  3. कुमारपालप्रतिबोध
  4. कुमारपालदेव प्रबंध
  5. कुमारपालप्रतिबोध - उद्धृत ऐतिहासारात्मक संक्षेप

Discussed in this article

People

  • कुमारपाल 3
  • जितेन्द्र बी. शाह
  • सोमप्रभाचार्य
  • हरिचंद्र
  • साध्वी श्रीचंदनबाला म.सा.
  • मुनि जिनविजयजी 3
  • सोमतिलकसूरि
  • विजयचंदचरियं
  • आचार्य राजशेखरसूरि
  • अभयदेवसूरि 3
  • चंद्रप्रभ महत्तर
  • बालाजी गणोरकर
  • हेमचंद्रसूरि

AI guide

Discuss this record

Ask about the article, its topics, issue context, selected passages, or reading strategy.

Start with the record

I can unpack the summary, turn it into study questions, explain a selected passage, or compare it with the other articles in this issue.

Original PDF

Inline viewer

Checking source PDF

The viewer will load here if the archive file is reachable.

Same author

More by Balaji Ganorkar

All articles →
Sambodhi

LDII News in Short

By Balaji Ganorkar

2012
Sambodhi

जैनदर्शन में द्रव्य गुण पर्याय की अवधारणा

By Balaji Ganorkar

2012
Sambodhi

Hetubindutīkā by Ārcaṭa Bhaṭṭa – Review

By Balaji Ganorkar

2012