મૈત્રક રાજા YA ૨ જાનું જેસર દાનશાસન, વલભી સંવત ૩૧૧ (ઈ.સ. ૬૩૦)

This Gujarati study presents and translates a copper‑plate inscription issued by a ruler of the Maitraka dynasty in 630 CE (Valabhī saṃvat 391). The inscription records the grant of a village to a religious institution and provides details of the king’s genealogy, titles and administrative apparatus. The author deciphers the Gupta‑Brāhmī script, comments on the orthography and examines the land boundaries described. By situating the grant within the political history of the Maitrakas, who ruled western India after the fall of the Guptas, the paper sheds light on the economic and religious policies of the dynasty. It compares the charter with other contemporary inscriptions to reconstruct patterns of royal patronage and land management. The article concludes that such documents are invaluable sources for understanding regional governance, social hierarchy and the spread of religious institutions in early medieval India. આ ગુજરાતી અભ્યાસગ્રંથ ઈ.સ. ૬૩૦ (વલભી સંવત્ ૩૯૧)માં માઇત્રક રાજવંશના એક શાસકદ્વારા જારી કરાયેલ તાંબાપત્ર અભિલેખનું પ્રકાશન અને અનુવાદ રજૂ કરે છે. આ અભિલેખમાં એક ધાર્મિક સંસ્થાને ગામદાનની નોંધ છે તેમજ રાજકુલની વંશાવળી, ઉપાધિઓ અને પ્રશાસન વ્યવસ્થાની માહિતી આપવામાં આવી છે. લેખક ગુપ્ત‑બ્રાહ્મી લિપિનું પાઠવિચ્છેદ કરીને તેના અક્ષરલક્ષણો પર ટિપ્પણી કરે છે અને દાનપાત્રમાં વર્ણવાયેલા ભૌગોલિક સીમાવિવરણનું વિશ્લેષણ કરે છે. આ દાનને ગુપ્તોત્તરકાલીન પશ્ચિમ ભારતના રાજનૈતિક પરિપ્રેક્ષ્યમાં — જ્યાં માઇત્રકોએ શાસન સ્થાપ્યું હતું — સ્થિત કરીને લેખ માઇત્રક રાજવંશની આર્થિક અને ધાર્મિક નીતિઓ પર પ્રકાશ પાડે છે. અભિલેખની તુલના સમકાલીન અન્ય દાનપત્રો સાથે કરીને રાજપ્રોત્સાહન અને ભૂમિવ્યવસ્થાપનની રૂપરેખા પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો છે. લેખનું તારણ છે કે આવા દસ્તાવેજો પ્રાદેશિક શાસનવ્યવસ્થા, સામાજિક સોપાનક્રમ તથા પ્રારંભિક મધ્યયુગીન ભારતમાં ધાર્મિક સંસ્થાઓના પ્રસારને સમજવા માટે અમૂલ્ય ઇતિહાસસ્રોતરૂપ છે.

Summary reviewed by a volunteer editor.